Cù lao Chàm là một cụm đảo thuộc xã đảo Tân Hiệp, thành phố Hội An, tỉnh Quảng Nam, Việt Nam.Cù lao Chàm nằm cách bờ biển Cửa Đại 18 km.

Tháng 10 năm 2003, Khu Bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm được thành lập để giữ gìn sinh vật hoang dã trên đảo, là một trong 15 khu Bảo tồn biển của Việt Nam vào thời điểm năm 2007.

Ngày 29 tháng 5 năm 2009, với hệ động thực vật phong phú và những di tích lịch sử hàng trăm năm trước, Cù Lao Chàm được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới trong phiên họp thứ 21 của Ủy ban Điều phối quốc tế chương trình con người và sinh quyển diễn ra tại đảo Jeju (Hàn Quốc).

Cù lao Chàm bao gồm 8 đảo (hòn): Hòn Lao (còn gọi là hòn Cù Lao, lớn nhất), Hòn Khô Mẹ, Hòn Khô Con, Hòn Lá, Hòn Dài, Hòn Mồ, Hòn Tai, Hòn Ông. Dân số trên các hòn đảo này gồm khoảng 3.000 người.

Cù lao Chàm là một di tích văn hoá lịch sử gắn với sự hình thành và phát triển của đô thị thương cảng Hội An. Cù lao Chàm còn có các tên gọi khác như Chiêm Dự (thời vua Tự Đức), Puliciam, Chiêm Bất Lao, Tiên Bích La. Tại đây còn nhiều di tích thuộc các nền văn hóa Sa Huỳnh, Chăm Pa, Đại Việt, với các công trình kiến trúc cổ của người Chăm và người Việt có niên đại vài trăm năm.

Đây còn là một địa điểm du lịch có khí hậu quanh năm mát mẻ, hệ động thực vật phong phú, đặc biệt là nguồn hải sản và nguồn tài nguyên yến sào. Các rạn san hô ở khu vực biển cù lao Chàm cũng được các nhà khoa học đánh giá cao và đưa vào danh sách bảo vệ.

Thời điểm lý tưởng nhất để ra Cù Lao Chàm là từ tháng 3 đến tháng 8 vì trời trong, biển lặng, ít mưa. Những tháng còn lại thường có bão, biển động, sóng lớn nên hầu hết các tàu du lịch không hoạt động.

Di chuyển

Cù Lao Chàm cách bờ biển Cửa Đại 18 km và cách thành phố Đà Nẵng 45 km. Có hai phương tiện ra đảo là cano hoặc tàu gỗ.

Giá cano 350.000 đồng, trong đó tiền cano là 260.000 đồng, phí tham quan 70.000 đồng, phí môi trường và an ninh 20.000 đồng. Trẻ em dưới 12 tháng tuổi miễn phí, trẻ em từ 1 đến dưới 8 tuổi bằng 50% giá vé người lớn. Thời gian di chuyển khoảng 15-20 phút.

Tàu gỗ hiện vẫn còn chạy nhưng chỉ chở hàng và người dân địa phương đi theo hàng. Thời gian di chuyển của tàu gỗ khoảng một tiếng rưỡi.

Du khách có thể đặt tour trọn gói trong ngày từ các đại lý du lịch, khách sạn tại phố cổ Hội An, thành phố Tam Kỳ, thành phố Đà Nẵng. Tour gồm phương tiện đưa đón, một bữa ăn trưa, phí tham quan và một vài hoạt động trải nghiệm. Giá dao động 500.000 đồng đến 700.000 đồng một người.

Trên đảo, du khách có thể đi bộ hoặc thuê xe máy tự di chuyển. Giá thuê xe trong ngày từ 120.000 đồng đến 150.000 đồng tùy loại.

Các bãi biển

Cù Lao Chàm nổi tiếng với nhiều bãi biển đẹp, cát trắng và nước xanh ngắt. Có thể kể đến bãi Ông, bãi Chồng, bãi Bìm, bãi Bắc, bãi Làng, bãi Hương, bãi Xếp. Trong đó, bãi Làng và bãi Hương nằm gần làng chài, là nơi có nhà dân và các homestay cho du khách nghỉ ngơi. Bãi Ông là địa điểm các đoàn khách thăm Cù Lao Chàm trong ngày thường dừng chân nghỉ ngơi. Ở đây có một số nhà hàng và các dịch vụ tắm nước ngọt. Đây cũng là nơi xuất phát của các trải nghiệm lặn ngắm san hô hay các trò chơi dưới nước.

Chợ Tân Hiệp

Đến Cù Lao Chàm, khách du lịch nên ghé chợ Tân Hiệp, còn được gọi là chợ Cù Lao Chàm, nằm ngay khu vực bến tàu. Chợ bán các đặc sản rừng, biển và quà lưu niệm. Khách thường mua các loại hải sản khô ở đây về làm quà. Trong chợ, du khách có thể trả giá một chút vì một số sản phẩm giá cao hơn bình thường, tuy nhiên không nhiều.

Eo Gió

Địa điểm này nằm ở phía đông, trên trục đường ven biển thuộc bãi Hương của đảo chính Cù Lao Chàm, cách bãi Làng khoảng 3 km. Eo Gió là nơi ngắm bình minh ấn tượng. Được hình thành với các vách đá nằm xung quanh 2 dãy núi cánh cung, tạo nên hình giống hõm yên ngựa nên người dân địa phương hay gọi nơi đây là Eo Gió. Đường đi đã được trải bê tông nên thuận tiện di chuyển, hai bên đường là hoa dại. Từ Eo Gió có thể ngắm được hải đăng Cù Lao Chàm.

Giếng cổ

 Giếng Cổ Champa, còn gọi là giếng xóm Cấm, nằm ở ngã ba đường bêtông thuộc khu dân cư xóm Cấm. Giếng có tuổi đời khoảng 200 năm, không chỉ là nguồn nước ngọt cho người dân mà còn gắn liền với những câu chuyện huyền bí được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Người dân Cù Lao Chàm truyền tai nhau rằng nước giếng không chỉ giải cơn khát mà còn có khả năng chữa say sóng hiệu nghiệm. Nấu nước giếng với một loại lá rừng đặc biệt của dân địa phương, người bị say sóng sẽ thấy dễ chịu.

Chùa Hải Tạng

 Chùa Hải Tạng được xây dựng năm 1758, tọa lạc sát chân núi phía tây của hòn Lao, lưng tựa núi, nhìn ra cánh đồng lúa duy nhất của Cù Lao Chàm. Chùa có tường thành bằng đá bao bọc để ngăn trăn và rắn độc. Cổng tam quan phía trước gồm ba lối vào, cao 5 m, rộng 1,5 m, dài 6 m, được tạo dáng vòm. Nổi bật trong chùa là bộ Tam thế Phật, kế đến là tượng Thích Ca ngồi trên đài sen. Trong chùa còn lưu giữ một quả đại hồng chung với hình rồng, được cho là kiểu họa tiết phổ biến ở thời Lê Sơ, trước khi chùa xây dựng. Hiện chùa không có sư trụ trì mà chỉ có một cặp vợ chồng già trông nom.

Bay dù mạo hiểm

Du khách mặc áo phao và được hướng dẫn viên đeo một móc khóa ngang bụng rồi kết nối với dù bay. Sau khi được kéo bởi một chiếc ca nô, dù sẽ bay cao dần và du khách sẽ được thực sự bay lượn trên bầu trời, thoải mái ngắm nhìn cả vùng biển rộng lớn. Trải nghiệm bay dù khoảng 10-15 phút, độ cao khoảng 70 m, đủ một vòng chạy của canô. Bộ môn này dành cho những người mê mạo hiểm và tự do, muốn được thong dong giữa biển trời.

Lặn bình khí ngắm san hô

Cù Lao Chàm có rất nhiều san hô. Hầu hết các tour du lịch Cù Lao Chàm đều có hoạt động lặn ngắm san hô. Nếu đi tự túc, khách có thể mua vé ở ngay bến tàu hoặc nhà nghỉ. Các dịch vụ phổ biến bao gồm: Đi bộ dưới biển, lặn ngắm san hô (lặn nông), lặn bình khí (lặn sâu). Giá dao động từ 200.000 đồng đến 1 triệu đồng một lần tùy loại.

Tham quan các đảo

Xung quanh hòn Lao là 7 hòn đảo khác nên nếu muốn các bạn có thể thuê thuyền đi sang các hòn đảo này. Nếu thuê trọn gói một buổi giá khoảng 700.000 đồng một thuyền, chở được tối đa 10 người. Nếu chỉ muốn đi thăm yến trên đảo, du khách thuê thuyền khoảng 300.000 đồng. Cù Lao Chàm là nơi duy nhất của tỉnh Quảng Nam có loài yến sinh sống.